R, Rc, G หรือ NPT: ระบุข้อต่อก่อนสั่งซื้อ
ขนาดระบุเป็นเพียงจุดเริ่มต้น ต้องรู้เกลียวทั้งสองด้านและตำแหน่งที่ข้อต่อออกแบบให้ซีล
ลองนึกถึงตัวอย่างสมมติที่ฝ่ายจัดซื้อซ่อมบำรุงหาวาล์วทดแทนโดยระบุว่า “ข้อต่อ 1/2 นิ้ว” ใบเสนอราคาหนึ่งเขียน Rc 1/2 อีกใบเขียน G 1/2 แต่ปลายสายเดิมมีเครื่องหมาย 1/2 NPT ตัววาล์วดูคล้ายกัน และข้อต่อที่มีอยู่เหมือนจะหมุนเข้าได้เล็กน้อย ถึงอย่างนั้นคำถามสำคัญยังไม่คลี่คลาย: ปลายใดควรต่อเข้าหากัน และข้อต่อซีลตรงไหน ก่อนเทียบราคา ควรหาข้อกำหนดการต่อเดิมและสัญลักษณ์พอร์ตเต็มของวาล์วตัวเลือกให้ได้ก่อน
ดูตัวเลือกพอร์ตจากรหัสรุ่นเต็ม
ภาพอุปกรณ์ช่วยระบุตำแหน่งข้อต่อ แต่ชื่อซีรีส์อาจยังไม่บอกชนิดพอร์ต ควรดูรหัสรุ่นเต็ม ป้ายชื่อ แบบ และประวัติการสั่งซื้อ ตัวอย่างจริงจากผู้ผลิตคือแค็ตตาล็อก SMC CG5-S ซึ่งแยกตัวเลือกพอร์ต Rc, NPT และ G ตามเงื่อนไขขนาดและรูปแบบที่ระบุ ตัวอย่างนี้แสดงว่ารหัสตัวเลือกในการสั่งซื้อมีความหมาย ไม่ได้แสดงว่าพอร์ตเหล่านี้ใช้แทนกันได้ [3]
แยกข้อมูลพอร์ตของอุปกรณ์ออกจากข้อต่อที่ถอดได้ วาล์วอาจเป็นเกลียวใน ปลายสายเป็นเกลียวนอก และมีข้อต่อแปลงอยู่ตรงกลาง ทำเครื่องหมายแต่ละจุดบนภาพเพื่อให้ผู้ขายรู้ว่ากำลังเทียบปลายใด หากใบสั่งซื้อเก่าเขียนเพียง “BSP” ควรถามว่าหมายถึงสัญลักษณ์และแบบข้อต่อใด อย่าเติมรายละเอียดเป็นข้อกำหนดสั่งซื้อจากชื่อเรียกที่คุ้นเคยเพียงอย่างเดียว
ตัวอักษรบอกมากกว่าเกลียวเรียวหรือขนาน
ในบริบทของ ISO 7 ตัว R หมายถึงเกลียวนอกเรียว Rc คือเกลียวในเรียว และ Rp คือเกลียวในขนาน ดังนั้น Rp แม้เป็นเกลียวขนานก็ยังอยู่ในกลุ่มข้อต่อที่ซีลบริเวณเกลียว ส่วน G เป็นสัญลักษณ์เกลียวท่อขนานที่เกี่ยวข้องกับ ISO 228 การเห็นแนวเกลียวในตรงขนานยังไม่พอแยกว่าเป็น Rp หรือ G [2]
ข้อต่อ R/Rc หรือ R/Rp ที่ระบุไว้ออกแบบให้ซีลที่เกลียวภายใต้ข้อกำหนดการเชื่อมต่อที่ใช้ ส่วนข้อต่อเกลียว G ต้องมีโครงสร้างซีลแยกตามที่กำหนด เช่น ซีลหน้าสัมผัส แหวนซีล หรือบ่าซีล จึงต้องระบุทั้งเกลียว พื้นผิวซีล และชิ้นส่วนคู่ประกบ คู่มือ Swagelok แยกมาตรฐานรูปทรงเกลียวออกจากมาตรฐานข้อต่อทั้งชุด ซึ่งช่วยให้เห็นว่ารายการ “G 1/2” ยังขาดข้อมูลใด [1]
- 1คู่เกลียวเรียว: ซีลบริเวณเกลียว
- 2คู่เกลียวขนาน: ซีลหน้าสัมผัสแยก
- 3เกลียวนอกและในประกอบเป็นข้อต่อเดียว
ภาพสเก็ตช์ตัวอย่าง ไม่ใช่ตารางความเข้ากันได้ ด้านซ้ายเป็น R/Rc ด้านขวาเป็นข้อต่อ G ที่มีซีลหน้าสัมผัสตามกำหนด Rp แม้ขนานก็อยู่ในกลุ่มข้อต่อซีลบนเกลียว ISO 7 รูปร่างอย่างเดียวไม่บอกมาตรฐานหรือโครงสร้างซีลทุกชนิด
NPT ไม่ใช่อีกชื่อหนึ่งของ R
NPT มีมุมฟันเกลียว 60° ต่างจากมุม 55° ของกลุ่มเกลียวท่อ ISO ที่กล่าวถึงในบทความนี้ เส้นผ่านศูนย์กลางและพิทช์อาจใกล้เคียงกัน และบางขนาดระบุแยกได้ยาก Swagelok ยกเกลียว ISO 7 กับ NPT ขนาด 1/2 และ 3/4 นิ้วเป็นตัวอย่างที่อาจต้องใช้การเปรียบเทียบด้วยเครื่องฉายภาพเพื่อระบุให้แน่ชัด [1]
ในตัวอย่างวาล์วต้นเรื่อง แม้ปลายสายจะหมุนเข้าในพอร์ตตัวเลือกได้ด้วยมือ ก็ยังสรุปความต่างนี้ไม่ได้ ทั้งยังไม่ได้ยืนยันโครงสร้างซีล ระยะขบเกลียวที่ใช้งานได้ หรือสภาพพอร์ต ระหว่างหาเอกสารควรเก็บชิ้นส่วนเดิมพร้อมข้อมูลระบุตัวไว้ การฝืนทดลองขันอาจทำให้อุปกรณ์และหลักฐานจากชิ้นงานเสียหายก่อนตัดสินใจเลือกอะไหล่
ใช้การวัดคัดตัวเลือก แล้วตรวจตามข้อกำหนด
บันทึกว่าปลายแต่ละด้านเป็นเกลียวนอกหรือใน เส้นผ่านศูนย์กลางเปลี่ยนตามแนวเกลียวหรือไม่ วัดตรงตำแหน่งใด และตรงกับเกจวัดพิทช์ใด ภาพควรเห็นสเกลและจุดวัด สำหรับเกลียวท่อ ขนาดระบุอย่าง 1/2 ไม่ใช่ค่าเส้นผ่านศูนย์กลางนอกที่ควรอ่านได้จากเวอร์เนียร์ การวัดได้ค่าใกล้เคียงก็ยังไม่พอจะกำหนดขนาดระบุ ต้องอ่านร่วมกับเอกสารอ้างอิงที่ตรงกัน
เมื่อได้ตัวเลือกแล้ว ให้ถามผู้ขายว่าจะตรวจยืนยันเกลียวกับข้อกำหนดที่ตกลงกันอย่างไร เกจพิทช์ช่วยคัดแยกชนิด แต่การยืนยันความสอดคล้องต้องใช้เกจเกลียวที่เกี่ยวข้องและการตรวจอื่นตามที่กำหนด ขอบเขตสาธารณะของ ISO 7-2 อธิบายการตรวจด้วยเกจลิมิต พร้อมระบุว่าเกจเพียงอย่างเดียวไม่ครอบคลุมการควบคุมคุณภาพและมิติของเกลียวทั้งหมด เนื้อหาสาธารณะที่อ่านครั้งนี้ไม่ได้ให้ขั้นตอนใช้เกจฉบับเต็ม [2]
| ข้อมูลที่มี | เรื่องที่ยังไม่ชัด | หลักฐานที่ควรขอเพิ่ม |
|---|---|---|
| มีเพียง “ข้อต่อ 1/2 นิ้ว” | เรื่องที่ยังไม่ชัดยังไม่รู้กลุ่มเกลียว นอก/ใน และวิธีซีล | หลักฐานที่ควรขอเพิ่มรหัสรุ่นเต็มและแบบพอร์ตทั้งสองด้าน |
| เกลียวในดูขนาน | เรื่องที่ยังไม่ชัดอาจเป็น Rp, G หรือระบบอื่น | หลักฐานที่ควรขอเพิ่มสัญลักษณ์ตามสเปก ผลตรวจด้วยเกจ และรายละเอียดซีล |
| เกลียวเรียวและพิทช์ดูตรงกัน | เรื่องที่ยังไม่ชัดความเรียวอย่างเดียวแยก R กับ NPT ไม่ได้ | หลักฐานที่ควรขอเพิ่มข้อมูลรูปฟันเกลียวที่ถูกต้องและการตรวจที่เหมาะสม |
| รู้ว่าเป็น G | เรื่องที่ยังไม่ชัดยังไม่มีข้อกำหนดส่วนซีลครบถ้วน | หลักฐานที่ควรขอเพิ่มแบบซีล/บ่าซีล หน้าประกบ และรหัสซีลที่ให้มา |
ข้อต่อแปลงต้องระบุทั้งสองปลายและวิธีซีล
ข้อเสนอข้อต่อแปลงควรแสดงเกลียวนอกหรือใน มาตรฐาน และขนาดระบุของทั้งสองปลาย รวมถึงโครงสร้างซีลในแต่ละจุด สำหรับข้อต่อ G แบบซีลหน้าสัมผัส ให้ถามว่ามีซีลใดให้มาด้วยและต้องใช้กับหน้าประกบลักษณะใด ส่วนข้อต่อที่ซีลบนเกลียวควรขอคำแนะนำการประกอบและการซีลของผลิตภัณฑ์ที่เลือก รูปเรียวหรือขนานเป็นเพียงเบาะแส ไม่ใช่คำแนะนำประกอบครบถ้วน เพราะแบบเฉพาะบางชนิดใช้ซีลแยกแม้มีเกลียวเรียว [1]
แจ้งของไหล ความดันและอุณหภูมิใช้งาน วัสดุ รวมถึงเงื่อนไขการล้างหรือสภาพแวดล้อม เพื่อประเมินข้อต่อ ซีล และอุปกรณ์ร่วมกัน ข้อต่อแปลงยังเพิ่มความยาวติดตั้ง จึงอาจชนฝาครอบหรือทำให้สายต้องโค้งแคบเกินไป เทียบแบบชุดประกอบที่เสนอเข้ากับพื้นที่จริงก่อนยอมรับโดยดูเฉพาะชื่อเกลียว
ทำใบสั่งซื้อให้ใช้ตรวจรับได้
เมื่อกลับมาเทียบใบเสนอราคา หลังทราบสเปกปลายสายและพอร์ตวาล์วแล้ว จะขอให้ผู้ขายเสนอชุดต่อแบบเดียวกัน หรือแสดงการเปลี่ยนแปลงให้ชัดเจนได้ วาล์ว Rc พร้อมชุดแปลงที่อนุมัติ กับวาล์ว G พร้อมชุดซีลหน้าสัมผัสที่กำหนด มีขอบเขตส่งมอบต่างกัน จึงควรเทียบข้อต่อ ซีล แบบ และบันทึกตรวจยืนยันที่รวมมา พร้อมกับราคาและระยะเวลาส่งมอบ
ระบุรุ่นที่เลือก ตัวเลือกพอร์ต รหัสข้อต่อแปลงและซีล ฉบับแก้ไขแบบ และการตรวจหรือทดสอบหน้าที่ที่ตกลงกันไว้ในใบสั่งซื้อ หากยังระบุเกลียวไม่ได้หรือเงื่อนไขใช้งานยังไม่ครบ ให้กำหนดผู้รับผิดชอบและคำตอบที่ต้องได้ก่อนออกใบสั่งซื้อ เมื่อรับของให้เทียบเครื่องหมายและเอกสารกับใบสั่งซื้อ ส่วนการทดสอบรั่วหรือหน้าที่ที่ตกลงกันเป็นการตรวจแยกตามขั้นตอนของอุปกรณ์ ผลที่ต้องการคือข้อกำหนดการต่อที่ย้อนดูเหตุผลได้เมื่อถึงรอบเปลี่ยนครั้งถัดไป
ข้อความสอบถามสำหรับปรับใช้
เปิดตัวอย่างคำถาม
ขอให้ช่วยตรวจข้อต่อของ [อุปกรณ์ / รหัสรุ่นเต็ม / ฉบับแก้ไขแบบ] พอร์ตเดิมคือ [สัญลักษณ์ มาตรฐาน ขนาดระบุ เกลียวใน/นอก หรือยังไม่ทราบ] และข้อต่อคู่ประกบคือ [รายละเอียดหรือยังไม่ทราบ] แนบ [ภาพเครื่องหมาย ปลายข้อต่อ พื้นผิวซีล และตำแหน่งวัด] เงื่อนไขใช้งานคือ [ของไหล ความดัน อุณหภูมิ และวัสดุ] โดยจัดส่งไป [ประเทศ/พื้นที่] กรุณาระบุผลิตภัณฑ์ที่เสนอและสเปกทั้งสองปลายของข้อต่อแปลง โครงสร้างซีล ซีลที่รวมมา และหน้าประกบที่ต้องการ พร้อมอธิบายหลักฐานระบุเกลียวและบันทึกตรวจที่มี โปรดแสดงการเปลี่ยนพื้นที่ติดตั้งหรือข้อกำหนดประกอบ รวมถึงข้อมูลที่ยังขาด หากเสนอเปลี่ยนข้อกำหนด กรุณาส่งเพื่ออนุมัติก่อนออกใบสั่งซื้อ
แหล่งข้อมูลและขอบเขต
- Swagelok — Thread and End Connection Identification Guide, MS-13-77 rev H
คู่มือระบุข้อต่อของผู้ผลิต อ่านคำศัพท์ วิธีระบุและตัวอย่างซีลบางส่วน ไม่ใช่เกณฑ์ตรวจรับมิติหรือตารางความเข้ากันได้ทั่วไป
- ISO 7-2:2000 — public OBP scope and contents
อ่านสารบัญและขอบเขตสาธารณะของ ISO รวมการแบ่ง R/Rc/Rp และขอบเขตการตรวจด้วยเกจลิมิต ไม่ได้อ่านมาตรฐานฉบับเต็มหรือมิติเกจ
- SMC — Stainless Steel Cylinder CJ5-S / CG5-S digital catalog
ตัวเลือกสั่งซื้อและแบบมิติของ CG5-S เท่านั้น เงื่อนไขต่างกันตามขนาดและรูปแบบกระบอกสูบ
- ISO 7-1:1994 — official public catalog
อ่านเฉพาะชื่อและบทคัดย่อในแค็ตตาล็อกทางการ ISO 7-1 ไม่ได้อ่านข้อกำหนดมิติหรือกฎจับคู่ฉบับเต็ม